مقایسه تکنولوژیهای H.265 و H.264 در فشردهسازی تصاویر دوربین مداربسته
با گسترش استفاده از دوربینهای مداربسته در بخشهای مختلف مانند امنیت عمومی، نظارت در اماکن خصوصی و تجاری، و همچنین کاربردهای صنعتی، نیاز به تکنولوژیهای فشردهسازی تصویر به منظور کاهش حجم دادهها و افزایش کیفیت تصاویر بیشتر از همیشه احساس میشود. دو استاندارد اصلی در فشردهسازی ویدئو که به طور گسترده در سیستمهای نظارت تصویری استفاده میشوند، H.264 و H.265 هستند. این دو استاندارد هر کدام ویژگیها، مزایا و معایب خاص خود را دارند که میتوانند تاثیرات زیادی بر عملکرد سیستمهای نظارت تصویری داشته باشند.
در این مقاله، به بررسی و مقایسه دو تکنولوژی H.264 و H.265 در زمینه فشردهسازی تصاویر دوربین مداربسته پرداخته و به مزایا و معایب هر یک از آنها در شرایط مختلف اشاره خواهد شد.
-
آشنایی با تکنولوژیهای H.264 و H.265
1.1. H.264 (Advanced Video Coding – AVC)
H.264 که به عنوان AVC (کدگذاری ویدئویی پیشرفته) نیز شناخته میشود، یک استاندارد فشردهسازی ویدئو است که برای نخستین بار در سال 2003 معرفی شد و به سرعت در صنایع مختلف پذیرفته شد. این تکنولوژی با استفاده از الگوریتمهای پیچیده فشردهسازی، حجم فایلهای ویدئویی را کاهش میدهد و کیفیت تصویر را در هنگام پخش آنلاین، ذخیرهسازی و انتقال داده حفظ میکند.
1.2. H.265 (High Efficiency Video Coding – HEVC)
H.265 یا HEVC یک نسخه پیشرفتهتر از H.264 است که در سال 2013 معرفی شد. این استاندارد بهویژه برای فشردهسازی ویدئوهای با وضوح بالا (HD، 4K و بالاتر) طراحی شده است. H.265 از الگوریتمهای پیچیدهتری برای فشردهسازی دادهها استفاده میکند و بهطور قابل توجهی نسبت به H.264 کارآمدتر است.
-
مقایسه تکنولوژیهای H.264 و H.265 در فشردهسازی تصاویر دوربین مداربسته
2.1. نسبت فشردهسازی
یکی از مهمترین تفاوتهای بین H.264 و H.265، میزان فشردهسازی دادهها است. H.265 نسبت به H.264 تا 50 درصد بیشتر فشردهسازی انجام میدهد، به این معنی که برای حفظ همان کیفیت تصویر، فایلهای ویدئویی H.265 به اندازه قابل توجهی کوچکتر از H.264 خواهند بود.
- H.264: برای فشردهسازی ویدئوهای با وضوح 1080p و 4K معمولاً حجم فایلها به مراتب بیشتر است.
- H.265: با استفاده از فشردهسازی کارآمدتر، فایلهای ویدئویی در رزولوشنهای مشابه بهطور قابل توجهی کوچکتر هستند.
2.2. کیفیت تصویر
در صورتی که از نظر کیفیت تصویر مقایسه کنیم، H.265 عملکرد بهتری در حفظ کیفیت و وضوح تصویر با فشردهسازی بالاتر دارد. در واقع، حتی با کاهش چشمگیر حجم فایل، H.265 قادر است کیفیت بالاتری را در مقایسه با H.264 حفظ کند.
- H.264: به دلیل فشردهسازی کمتر، در رزولوشنهای بالا یا با حرکت زیاد در تصویر، ممکن است شاهد کاهش کیفیت یا ایجاد بلوکهای تصویری (artifact) در تصویر باشیم.
- H.265: به لطف الگوریتمهای پیچیدهتر، H.265 قادر است جزئیات بیشتری را حفظ کرده و کیفیت تصویر را حتی در شرایط با نور کم یا حرکت سریع حفظ کند.
2.3. مصرف پهنای باند

یکی از مزایای اصلی استفاده از H.265 در مقایسه با H.264، نیاز به پهنای باند کمتر است. به دلیل فشردهسازی بالاتر، H.265 در انتقال ویدئو از طریق شبکه، نیاز به پهنای باند کمتری دارد، که این امر برای سیستمهای نظارت تصویری که از شبکههای اینترنتی یا بیسیم استفاده میکنند، یک مزیت بزرگ به شمار میآید.
- H.264: برای ارسال ویدئوهای با کیفیت بالا، به پهنای باند بالاتری نیاز دارد.
- H.265: به دلیل فشردهسازی بهتر، به پهنای باند کمتری برای انتقال ویدئوهای با کیفیت مشابه نیاز دارد.
2.4. بار پردازشی و مصرف انرژی
H.265 از لحاظ پردازش نیاز به منابع سختافزاری بیشتری نسبت به H.264 دارد. این بدین معنی است که برای استفاده از H.265، سیستمهای سختافزاری باید توانایی پردازش بیشتری داشته باشند، به خصوص در دوربینها و سرورهایی که باید ویدئوها را رمزگشایی کنند.
- H.264: پردازش سادهتری دارد و مصرف منابع کمتری نسبت به H.265 نیاز دارد.
- H.265: نیاز به پردازش بیشتر دارد و در نتیجه، ممکن است دستگاهها و سرورهای قدیمی نتوانند به خوبی آن را پردازش کنند.
2.5. دستگاههای پشتیبانی و سازگاری
H.264 به مدت طولانیتری در بازار وجود داشته و بسیاری از دستگاهها و نرمافزارها از آن پشتیبانی میکنند. از سوی دیگر، H.265 اگرچه در سالهای اخیر به طور گستردهتری پذیرفته شده، اما هنوز هم در برخی دستگاهها یا نرمافزارهای قدیمیتر ممکن است پشتیبانی کامل از آن وجود نداشته باشد.
- H.264: به طور گستردهتری پشتیبانی میشود و سازگاری بالاتری با دستگاهها و نرمافزارهای مختلف دارد.
- H.265: در حالی که در دستگاهها و نرمافزارهای جدیدتر پشتیبانی میشود، اما ممکن است در برخی از سیستمهای قدیمیتر یا با سختافزارهای محدودتر مشکلات سازگاری داشته باشد.
-
مزایا و معایب هر کدام

3.1. مزایای H.264
- پشتیبانی گسترده از دستگاهها و نرمافزارها
- نیاز به منابع سختافزاری کمتر
- سازگاری بهتر با شبکههای قدیمیتر
- فشردهسازی قابل قبول برای کیفیت ویدئو در رزولوشنهای پایینتر
3.2. مزایای H.265
- فشردهسازی بهتر و کاهش قابل توجه حجم فایل
- کیفیت تصویر بالاتر در مقایسه با H.264
- نیاز به پهنای باند کمتر برای انتقال ویدئو
- عملکرد بهتر در رزولوشنهای بالا و کیفیتهای بیشتر (4K و بالاتر)
3.3. معایب H.264
- حجم فایلهای بزرگتر برای ویدئوهای با کیفیت بالا
- نیاز به پهنای باند بیشتر برای انتقال تصاویر با کیفیت بالا
3.4. معایب H.265
- نیاز به منابع پردازشی بیشتر
- مشکلات سازگاری با دستگاهها و نرمافزارهای قدیمیتر
- پیچیدگی بیشتر در پیادهسازی
نتیجهگیری
در نهایت، انتخاب بین H.264 و H.265 بستگی به نیازهای خاص سیستم نظارت تصویری شما دارد. اگر به دنبال کاهش پهنای باند و ذخیرهسازی دادهها بدون از دست دادن کیفیت تصویر هستید، H.265 انتخاب مناسبی است، به خصوص اگر رزولوشنهای بالاتر و ویدئوهای با کیفیت بالا در نظر دارید. با این حال، اگر در حال استفاده از دستگاهها یا نرمافزارهای قدیمیتری هستید یا منابع سختافزاری محدودی دارید، H.264 هنوز هم یک گزینه مناسب با پشتیبانی گسترده است.




